غلامحسين رضانژاد

14

تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى

أصول وفروع آن ونيل بحقايق الهى در مقام بررسى در قرآن حكيم بوده وبالأخره بايد گفت غرض وفايدهء علم تفسير ، شناخت معاني ومفاهيم اصلى وفرعى وعقلي وعرفانى واحكام دين اللّه از كتاب وكلام خداوند تعالى ميباشد . مقولهء چهارم ، منفعت علم تفسير : منفعت هر علمي ، چيزيست كه هر طالب وخواهنده را بشوق تحصيل علم موردنظر برانگيخته ودر مقام طلب آن أو را بتحمّل أنواع مشقّت ونشاط وأدار ميكند . در علم تفسير هم اين مقولة موردتوجّه بوده ومنفعت آن رهنمونى آدميان بحقيقت طريق الهى ونيل بسعادت وهدايت تشريعي است كه حضرت حقتعالى عين آنرا برسول خود وحى كرده وعمل واعتقاد بدان ، موجب تقرّب بخداوند متعال وايجاد مظهريّت كاملهء عبد براي افعال وصفات وأسماء اوست ، بنحويكه هيچ منفعتى در عالم براي انسان كامل ؛ برتر وبهتر از آن متصوّر نيست . مقولهء پنجم ، سمت علم تفسير : مراد از سمت هر علمي ، عنوان علم است ، وعنوان نيز امرى إجمالى ميباشد ، تا در مرتبهء تفصيل آن ، علم موردنظر بنحوى جامع ومفصّل مورد شناخت قرار گيرد . معرفت اجمالي تفسير قرآن حكيم ، سمت يا عنوان آن است وشناخت تفصيلي هر آية نيز بر مبناى علم اجمالي بمفهوم ومعنى آن ميباشد ؛ وبالمآل هيچ معرفت تفصيلي در مورد آيات كلام اللّه ، از شناخت اجمالي عنوان وسمت علم تفسير جدا وبدور نبوده وبستگى وربط بين ايندو در علم تفسير لازم است . مقولهء ششم ، مؤلّف ومعلّم علم تفسير : نخستين معلّم علم تفسير طبق گفتهء : « القرآن يفسّر بعضه بعضا » حضرت حقتعالى است وپس از أو حضرت ختمى مرتبت وآورندهء قرآن ميباشد وبالآخرة ائمّهء معصومين عليهم السّلام وأصحاب پيامبر أكرم ( ص ) ومحدّثان وعلماء ميباشند ؛ وبهمين دليل علم تفسير از پراهميّت وعاليترين علوم انساني است كه ضامن فهم وادراك صحيح كلام اللّه مجيد ومحتويّات كتاب خداوندى ميباشد ؛ وبتعبير بهتر بايد اذعان كرد كه اوّلين مفسّر قرآن خود حضرت حقتعالى است كه آيات مجمل را در مفصّل تفسير كرده وبهمين دليل متعلّم علم تفسير در مقام فراگيرى اين علم ؛ به مراتب اهميّت آن واقف گرديده وقلب أو بگاه تحصيل چنين علمي از هر قلق واضطراب تسكين يافته ونهايت سعى واهتمام خود را در تعلّم اين علم الهى بكار ميبرد ؛